Laži naših Šiptara teške kao srednjovekovni lanci obmotali su drevnu srpsku Prizrensku tvrđavu, znanu i kao Kaljaju, i ne daju joj da diše. Ni reč da izusti, ni da krikne, ni da se pobuni. Čak su na njene drevne zidine, koje su gradili srpski vladari u svom prestonom carskom gradu i svojoj srpskoj državi, okačili albansku zastavu. Onu zastavu crvenu sa crnim orlom, koja je nastala po ugledu na grb, opet, jednog Srbina, Đurđa Kastriotića, čuvenog Skenderbega koji je ustao protiv Turaka Osmanlija u 15. veku. I po tome se vidi da je Srbin. Albanci su ga u 19. veku proglasili za svog nacionalnog heroja pošto su ga pokrstili i od srpskog porekla preveli ga u albansko. I njega su ukrali.
Albanci ukrali našeg Skenderbega
Kradu srpsku istoriju gde god mogu, tu nema srama, nema etike, ništa, gaze preko svega do svog cilja. Prosečan Albanac sa Kosova i Metohije ponoviće ono što su njegovi ideolozi hiljadu puta ponovili, pretvarajući laž u istinu. Ali, oni koji žele da znaju istinu, ako ne veruju srpskoj i jugoslovenskoj naučnoj eliti, zašto ne pogledaju zapadnu, velikog istoričara Edvarda Gibona, koji je napisao kapitalno delo Opadanje i propast Rimskog carstva. On je zapisao da Đurđeva porodica Kastriot(ić)a vodi poreklo od starog srpskog bratstva Branil(ović)a iz Zete. Skenderbegov deda bio je Pavle Kastriotić koji se doselio u Janjinu, u Epir kao srpski kefalija (poglavar, starešina). Otac mu je bio Ivan Kastriotić, knez Epira koji je držao Mat, Kroju, Mirditu i Diber, a majka Vojislava bila je princeza srpskog porekla, ćerka Grgura Brankovića i unuka velikog srpskog viteza Vuka Brankovića.
Ukrali su Skenderbega, ukrali su Prizrensku tvrđavu i sam Prizren, srpski carski grad i samo Kosovo i Metohiju, svetu drevnu srpsku zemlju.
Prizrenska tvrđava bila je veličanstven utvrđeni grad smešten na brdu iznad Prizrena, odakle se lako kontrolisala teritorija kilometrima ouokolo. Odatle se video carski srpski grad Prizren, gde su stolovali s vremena na vreme, kralj Milutin, car Dušan i kralj Uroš. Odatle su se tokom zime mogli izbrojati dimnjaci iz kojih izbija dim, a leti visoka drveća oraha koja daju hlad i plod. Pogled se sa Prizrenske tvrđave pružao sve do moćnih Prokletija, otkuda zimi duvaju ledeni vetrovi.
Srpski vladari grade tvrđavu
Imala je tvrđava, kao i većina drugih, Gornji i Donji grad. U Gornji grad se ulazilo kroz unutrašnji deo koji je zaštićen bedemom. Da bi neprijatelj prodro u Gornji grad, trebalo je najpre da osvoji Donji grad. Tako se nekada gradilo i štitilo od osvajača.
Tokom svoje duge istorije, ovo je utvrđenje građeno, dograđivano i prekrajano u više faza i navrata. Zvanični arheološki podaci govore da je tvrđava sagrađena u 11. veku, kada je bila vizantijska, a zvanična istorija kaže da se utvrđenje i grad pominju 1019. godine kao Prizren pod nazivom Prizdrijana u povelji Vasilija II.
U to vreme Vasilije II, poznat i kao Bugaroubica, vladao je prostorima odJadranskog mora do Dunava i Eufrata. Poveljom stavlja pod jurisdikciju Ohridske arhiepiskopije, koju lično kontroliše, i Prizrensku erparhiju. To se dogodilo 1054. godine, kada će se dogoditi konačni raskid istočnopravoslavne i rimokatoličke crkve.
Pedeset godina kasnije, baš u Prizrenu će izbiti ustanak protiv vizantijske vlasti i tadašnjeg vizantijskog vladara Mihaila II Paralinaka, kada će pisani izvori pomenuti i Mihaila Vojisavljevića, prvog srpskog kralja. Sačuvano je pismo pape Grgura VII upućeno „Mihailu kralju Slovena“ 1077. godine.
Gradi kralj Miluitin, gradi car Dušan
Sa razvojem srpske srednjovekovne države razvija se i Prizrenska tvrđava. Važna je tvrđava u vreme kralja Milutina, obnovljena i dograđivana u vreme cara Dušana kada je izgrađena južna kula, unutrašnji bedem, deo istočnog bedema do laguma, niži delovi zapadnog bedema. Sređivana je i za vreme Uroša I.
U to zlatno doba srpske države sagrađeni su u Prizrenu i okolini monumenatlni spomenici kulture: Crkva Bogorodica Ljeviška, zadužbina kralja Milutina iz 1306/7. To se dogodilo 185 godina pre otkrića Amerike (1492). Sagrađen je manastir Sveti arhangeli koji je zadužbina cara Dušana, gde će prvobitno biti sahranjen da bi 1927. godine bio prenet u Crkvu Svetog Marka u Beogradu. Izgrađen je 444 godine pre američke nezavisnosti (1787).
Prizrenom zatim vladaju srpski vladari Mrnjavčevići, Balšići, Kraljević Marko čija je zadužbina, crkva Svetog Stefana iz 14. veka, uništena i prekrivena albanskim kućama, dok je njegova druga zadužbina, crkva Vavedenja iz 1371. godine, delimično sačuvana.
Sa opadanjem srpske države, urušava se i Prizrenska tvrđava. Turci su je osvojili najverovatnije između 1455 i 1459. U Prizrenu ili u Prizrenskom sandžaku koji su osnovali zadržali su se sve do 1912.godine.
Prizrensku tvrđavu su menjali, posebno tokom 17. veka, kada su dograđeni južni grad, zasvođen je hodnik uz južni bedem Gornjeg grada, delovi zapadnog bedema Donjeg grada, kapija Donjeg grada, istočni bedem sa polukružnom kulom i lagum koji vodi ka reci Bistrici.
Što laž sagradi, živi na prokletstvu
U vreme Balkanskih ratova Prizren je konačno oslobođen, i tu je 1912. godine kralj Petar sa srpskom vladom u izbeglištvu odlučio da se vojska i narod evakuišu u Grčku, preko albanskih planina. Prizrenska tvrđava će doživeti i da u tom periodu njome vladaju Bugari sve do 1918. godine, kada će se vratiti u majčinski zagrljaj Srbije.
Ali 1999. Jugosalavija će biti bombardovana i NATO snage će ući na Kosmet kada će Srbi biti proterani, a njihove kuće spaljene. U godinama koje će uslediti Albanci će paliti i rušiti srpske manastire i ubijati našu istoriju. U Prizrenu, gradu srpskom carskom, gde je pre bombardovanje živelo 12.000 Srbiba – ostaće ih jedva desetak.
A onda će Jusuf Džibo, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Prizrenu, javno reći i ovo:
-Ne zna se tačno ko je sagradio i kada ovu tvrđavu, ali se zna da je najviše bila u funkciji u vreme Osmanlijskog carstva.
Danas je Prizrenska tvrđava rekonstruisana novcem Američke ambasade i na srednjovekovnim zidinama visi ogromna albanska zastava. Ne kosovska, nego albanska. Nisu bile dovoljne one laži koje kao lanci stiskaju drevnu tvrđavu, nego je zastava stavljena da je potpuno uguši.
U mraku i pod tim jezivim crvenim pokrovom tvrđavi je ostalo samo da plače. Oni retki preostali Srbi u Prizrenu govore da na velike srpske praznike pod tom zastavom izbija voda iz drevnog kamena. Kažu da su to suze carice Jelene koje ne mogu da prebole.
Dijana Dimitrovska, BCM, avgust 2021.
Ovaj tekst je deo serijala Tvrđave, priče iz kamena
